کتاب «از فیوضات فیاض»؛ منتشر شد
در روزگار کنونی که پرسشهای نوپدید، چالشهای کلان تمدنی و تغییرات شتابان اجتماعی، پیشروی فقه اسلامی قرار گرفته است، بازخوانی اندیشهی فقهای پیشرو که در عین پایبندی به سنت ستبر و ریشهدار حوزهی نجف، نگاهی گشوده و عقلانی به جهان مدرن دارند، ضرورتی انکارناپذیر است. کتاب «از فیوضات فیاض: مروری کوتاه بر برخی از دیدگاههای نوآورانه سیاسی و فقهی آیتالله العظمی فیاض»، بر آن است تا پرتویی بر منظومهی فکری این فقیه فرزانه افکند و نشان دهد که چگونه «اجتهاد پویا» میتواند راهگشای گرههای ناگشودهی امروز باشد.
معرفی کتاب «از فیوضات فیاض»؛ جستاری در عقلانیت و نوگرایی فقهی
ساختار و محتوای کتاب
این اثر که در شش فصل و یک ضمیمهی مغتنم توسط استاد سرور دانش به مناسبت چهلمین روز درگذشت این فقیه فرزانه تدوین و تنظیم شده است، حاصل کاوشی دقیق در لایههای پنهان و آشکار فقه آیتاللهالعظمی فیاض است. ساختار کتاب به گونهای طراحی شده که مخاطب از یک «سیر تاریخی» به «تحلیلهای تخصصی» و سپس «بازتابهای انسانی» برسد:
- فصل نخست (حوزه نجف؛ خاستگاه مجتهدان): این فصل با نگاهی تاریخی، زمینههای رشد و بالندگی نسلی از فقهای افغانستانی در قلب حوزهی نجف را ترسیم میکند و جایگاه علمی آیتالله فیاض را به عنوان ادامهدهندهی راه شخصیتهای بزرگی چون آخوند خراسانی هروی ارزگانی، در بستر بالندهی نجف واکاوی میکند.
- فصلهای دوم و سوم (جایگاه زن در اسلام و حقوق خانواده): این دو فصل، ویترین نوآوریهای فقهی آیتالله فیاض در عرصهی اجتماعی است. نویسنده با گذر از کلیشههای سنتی، آرای ایشان را در باب حقوق زن، کرامت انسانی فارغ از جنسیت و چالشهای حقوق خانواده با تکیه بر استنباطهای عقلانی و جواهری، به شکلی جسورانه و عالمانه و بدون ترس و خودسانسوری از ابراز نظر بر خلاف دیدگه رایج مشهور، عرضه کرده است.
- فصل چهارم (سیاست و حکومت): در این بخش، دیدگاههای ایشان دربارهی حکمرانی، نقش مردم، و جایگاه فقه در عرصهی سیاسی مورد مداقه قرار گرفته است؛ دیدگاههایی که نه از سر هیجان، که بر بنیاد مصلحتسنجیهای عمیق فقهی استوار است.
- فصل پنجم (بازسازی روش اجتهاد): این فصل، هستهی سخت علمی کتاب است که به دغدغهی بنیادین آیتالله فیاض میپردازد: «چگونه میتوان با حفظ اصالتهای فقه جواهری، توازن میان منابع استنباط (کتاب، سنت، عقل و اجماع) را بهگونهای برقرار کرد که فقه، کارآمدی خود را در عصر کنونی از دست ندهد؟»
- فصل ششم (پیامها و خاطرهها): این فصل، چهرهای انسانی و معنوی از این «دردانهی نجف» را به تصویر میکشد و پیوند عاطفی و اخلاقی ایشان را با شاگردان، مردم، هم عصران مجتهد و تاریخ معاصر تشیع نشان میدهد.
- ضمیمه (پژوهشی در مکتب استاد): ضمیمهی کتاب، متنی است گرانسنگ و خواندنی از قلم خود آیتالله فیاض در شرح زندگی و ابتکارات علمی استاد عالیقدرشان، آیتاللهالعظمی خویی که توسط نویسنده کتاب (استاد سرور دانش) به پارسی برگردان شده است. این بخش، افزون بر اطلاعات تاریخی، نمایانگر تداوم مکتب فکری و روششناختی میان این دو ستون استوار حوزهی نجف است.
چرا باید این کتاب را خواند؟
کتاب «از فیوضات فیاض» تنها یک شرححالنویسی نیست، بلکه «بیانیهای روششناختی» است برای کسانی که در جستوجوی پاسخی برای این پرسشاند: «آیا فقه سنتی، ظرفیت پاسخگویی به چالشهای مدرن را دارد؟» این اثر با قلمی روان و ساختاری علمی، به این پرسش پاسخ مثبت میدهد؛ پاسخی که نه در شعار، بلکه در روش اجتهادی آیتاللهالعظمی فیاض نهفته است.
این کتاب، اثری است بایسته برای پژوهشگران علوم دینی، جامعهشناسان، فعالان عرصهی حقوق زن و خانواده، و همهی کسانی که به دنبال الگویی از «فقاهت زمانهشناس» در ترازوی تمدن معاصر هستند.
تصاویر زیر را ببینید:
نظرتان را بنویسید: